1 زمینه: بررسی سابقه پژوهشی حاکی از رابطه میان هوش هیجانی و مهارت ­های اجتماعی فرزندان است اما پژوهش­ های اندکی به بررسی رابطه هوش هیجانی والدین و مهارت اجتماعی فرزندان در سنین کودکی پرداخته ­اند و نیز در زمینه بررسی نقش میانجی ­گری رابطه والد-کودک در این رابطه خلاء پژوهشی وجود دارد. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی ­گر رابطه والد-کودک در رابطه هوش هیجانی والد با مهارت ­های اجتماعی کودک انجام شد. روش: پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی و معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری تمامی کودکان 4 تا 7 ساله شهر بجنورد در سال 1400-1401 بودند که از بین آن ­ها 210 نفر به روش نمونه­ گیری خوشه ای به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. داده­های پژوهش با استفاده از پرسشنامه مهارت ­های اجتماعی کودکان (ماتسون، 1983)، هوش هیجانی (شرینگ، 1996) و رابطه والد-کودک (پیانتا، 1994) جمع آوری شد. برازندگی مدل پیشنهادی با استفاده از مدل ­یابی معادلات ساختاری و بهره ­گیری از نرم ­افزار AMOS نسخه 24 انجام شد. یافته ­ها: نتایج نشان داد شاخص ­های برازندگی مدل پیشنهادی در حد بسنده و قابل ­قبولی قرار دارند. ارزیابی روابط میانجی با استفاده از روش بوت استراپ نشان داد هوش هیجانی والدین از طریق رابطه والد-کودک، بر مهارت­ های اجتماعی فرزند اثر مثبت غیرمستقیم و معنی دار دارد (0/000 =p، 0/43 =β). اما، اثر مستقیم هوش هیجانی والدین بر مهارت ­های اجتماعی فرزند در حضور متغیر میانجی معنی دار نبود (0/532 =p، 0/07 =β). از این رو، نوع رابطه میانجی حاصله از مدل مطالعه حاضر از نوع میانجی­ گر کامل بود. نتیجه گیری: با توجه به این نتایج، هوش هیجانی والدین از طریق بهبود رابطه والد-کودک می ­تواند به افزایش مهارت ­های اجتماعی کودکان بیانجامد و نیز اصلاح سبک ارتباطی والدین با فرزندان و کاهش تعارضات در رابطه می­تواند در بهبود مهارت­ های اجتماعی کودکان نقش داشته باشد.

در مطالعه حاضر، اثربخشی برنامه مداخله ای آموزش مدیریت خشم بر والدین مورد بررسی قرار گرفت. 141 نفر شامل 78 پدر و 63 مادر از والدین دانش آموزان مشغول به تحصیل در مدارس تهران به طور داوطلبانه برای شرکت در برنامه آموزشی ثبت نام کردند. برای ثبت نام شدگان، هفت کارگاه برای (4 گروه از آقایان و 3 گروه از خانم ها) با برنامه و شرایط یکسان تشکیل گردید. پدران و مادران در کارگاه های مجزا به مدت 7 هفته، (هفته ای یک بار در جلسه های دو ساعته)، مدیریت خشم را آموزش دیدند. والدین قبل از آموزش و پس از آن، به سیاهه حالت صفت خشم اسپیلبرگر پاسخ دادند. بر اساس نتایج حاصل از آزمون t وابسته، در انتهای آموزش، خلق و خوی خشمگینانه و بیان خشم درونی والدین به طور معناداری کاهش یافت. همچنین، افزایش معناداری در نمره های آنان در کنترل خشم درونی و بیرونی مشاهده شد. علاوه بر این، یافته های آزمون t مستقل نشان داد که در خرده مقیاس های صفت خشم (خلق و خوی خشمگینانه و واکنش خشمگینانه) و کنترل بیرونی و درونی خشم، بین نمره های میانگین های پیش آزمون و پس آزمون مادران و پدران تفاوت معناداری وجود دارد.

یکی از شایع ترین اختلالات دوران کودکی، که همواره مورد توجه متخصصان سلامت روانی بوده است، اختلال کاستی توجه/ بیش فعالی است که می تواند پیامدهای منفی در زندگی فرد داشته باشد. پژوهش حاضر به منظور بررسی اثربخشی روش ارتباط کودک- والد بر کاهش نشانگان اختلال کاستی توجه/ بیش فعالی انجام شد. به این منظور تعداد 36 نفر از دانش آموزان پسر 10-7 سال دارای اختلال کاستی توجه/ بیش فعالی شهر سنندج در این پژوهش شرکت کردند و در دو گروه آزمایش (18 نفر) و گروه کنترل (18 نفر) گمارده شدند. پیش از شروع مداخله، با استفاده از مقیاس مشکلات رفتاری کودکان کانرز- فرم والد (CPRCBP) از هر دو گروه پیش آزمون به عمل آمد. سپس گروه آزمایش تحت روش درمانی مبتنی بر ارتباط کودک- والد به مدت 10 جلسه 2 ساعته قرار گرفتند. پس از آن، از هر دو گروه پس آزمون و بعد از گذشت یک ماه از اجرای پس آزمون، از هر دو گروه آزمون پیگیری به عمل آمد. نتایج نشان داد که آموزش روش ارتباط کودک- والد، نشانگان اختلال کاستی توجه/ بیش فعالی و زیرمقیاس های فقدان توجه و بیش فعالی را به طور معناداری کاهش داده است. با توجه به این که روش ارتباط کودک- والد تاثیر مناسبی بر کاهش نشانگان اختلال کاستی توجه/ بیش فعالی دارد، استفاده از این روش درمانی توسط روانشناسان، مشاوران و روانپزشکان توصیه می شود.

هدف این پژوهش تعیین نقش واسطه ای حرمت خود در ارتباط والد کودک با همدلی بود. بدین منظور 295 دانش آموز دورة متوسطة دوم منطقة شش تهران در سال تحصیلی 1398-1397 به شیوة خوشه ای مرحله ای انتخاب شدند و به اندازه همدلی و هم احساسی نوجوانان (وزن، پیوتروسکی و والکنبرگ، 2015)، سیاهه حرمت خود کوپراسمیت (1990) و پرسش نامة ارتباط والد کودک (فاین و شوئبل، 1983) پاسخ دادند. تحلیل یافته ها با آزمون همبستگی و تحلیل مسیر صورت گرفت و نتایج نشان داد حرمت خود و ارتباط والد کودک با همدلی رابطة مثبت دارند و ارتباط والد کودک هم با حرمت خود رابطة مثبت داشت. نتایج نقش واسطه ای حرمت خود را در رابطه والد کودک و همدلی تأیید کرد. با توجه به نتایج این پژوهش، ارتباط والد کودک باعث شکل گیری حرمت خود می شود و بر آن تأثیر می گذارد و به واسطة حرمت خود نیز ارتباط والد کودک با همدلی رابطه دارد.

هدف: هدف این پژوهش بررسی اثربخشی بازی درمانگری مبتنی بر رابطه والد-کودک بر تعارض والد-کودک و خودکارآمدی والدگری مادران بود. روش: این پژوهش شبه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه است. جامعه هدف این پژوهش کودکان مهدکودک ایران مهر و مادران آنها در سال 1398 بود. در این پژوهش با استفاده از روش نمونه برداری در دسترس از بین کودکان و مادران آنها در مهدکودک ایران مهر پس از غربالگری با مقیاس تعارض والد-کودک و خودکارآمدی والدگری نمونه ای به حجم 30 مادر و کودک انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 کودک و مادر) و گواه (15 مادر و کودک) گمارش شدند. برای تجزیه وتحلیل داده های به دست آمده از روش های آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس چند متغیری استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که بازی درمانگری مبتنی بر رابطه مادر-کودک خودکارآمدی والدگری (19/6=F، 020/0p =) را نیز به طور معناداری افزایش داده است؛ همچنین این آموزش رابطه والد-کودک (93/28=F، 001/0p=) را نیز به طور معناداری افزایش داده است. نتیجه گیری: بر اساس یافته ها می توان نتیجه گیری کرد که بازی درمانگری مبتنی بر رابطه مادر-کودک، خودکارآمدی والدگری و رابطه والد-کودک را در فرزندانشان ارتقا می دهد.

پژوهش حاضر با هدف آموزش حل مساله خانواده محور به والدین و تعیین اثربخشی آن بر ارتباط والد- کودک دانش آموزان انجام شد. طرح پژوهش تجربی حقیقی از نوع پیش آزمون - پس آزمون - پیگیری با گروه گواه بود. تعداد 120 دانش آموز با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند و با انتساب تصادفی به دو گروه آزمایشی (60 نفر) و گواه (60 نفر) تقسیم شدند، ابتدا والدین گروه آزمایشی 10 جلسه در کارگاه تربیت کودک / نوجوان اندیشمند شرکت کردند سپس گروه آزمایشی به مدت سه ماه تحت برنامه حل مساله خانواده محور مورد آموزش قرار گرفتند، برای جمع آوری اطلاعات از سیاهه رابطه والد - کودک جرارد (1994) فرم والدین استفاده شد. یافته ها طبق گزارش والدین در سه مرحله پیش آزمون- پس آزمون (فاصله سه ماهه) و پیگیری (فاصله یک ماهه) نشان داد، در گروه آزمایشی، بین نمرات پیش آزمون- پس آزمون در زیر مقیاس های ارتباط والد - کودک تفاوت معناداری وجود داشت اما بین نمرات پس آزمون -پیگیری در زیر مقیاس های ارتباط والد - کودک تفاوت معنادار نبود. بر این اساس می توان نتیجه گیری کرد که آموزش حل مساله خانواده محور به والدین بر ارتباط والد - کودک دانش آموزان اثربخش بود و ارتباط والد - کودک را بهبود بخشیده است.

مقدمه: بارزترین شیوه ی تغییر رفتار در کودکان، بازی درمانی می باشد. یکی از این روش ها، بازی درمانی مبتنی بر ارتباط والد-کودک است. هدف پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی بازی درمانی مبتنی بر ارتباط والد-کودک برکیفیت زندگی کودکان پیش دبستانی است. روش کار: روش پژوهش، تجربی با طرح پیش آزمون و پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه ی آماری این پژوهش شامل کلیه ی کودکان پیش دبستانی شهرمیانه در سال 1397 بود. از میان آن ها تعداد 32 تن به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش (16) و کنترل (16) قرار گرفتند. گروه مداخله در 10 جلسه ی 90 دقیقه ای با "بازی درمانی مبتنی بر ارتباط والد-کودک" آموزش دیدند و این فرآیند اجرا شد، اما گروه کنترل آموزشی ندیدند. "پرسشنامه کیفیت زندگی کودکان پیش از دبستان" (5-1) ساله (TNO-AZL Preschool Children Quality of Life Questionnaire(TAPQOL در مرحله پیش آزمون و پس آزمون، توسط والدین کودکان پاسخ داده شد. روایی محتوا و پایایی پرسشنامه به روش آلفای کرونباخ اندازه گیری شد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار اس پی اس اس نسخه 20 انجام پذیرفت. یافته ها: بین میانگین نمرات در دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری وجود دارد (P<0/01). یافته ها حاکی از اثربخشی بازی درمانی مبتنی بر ارتباط والد-کودک در ارتقا کیفیت زندگی کودکان پیش دبستانی دارد. نتیجه گیری: با توجه به اثرگذاری مطلوب"بازی درمانی مبتنی بر ارتباط والد-کودک" بر افزایش ارتقا کیفیت زندگی کودکان پیش دبستانی، پیشنهاد می شود از این روش درمانی به عنوان یکی از راهکارهای ارتقا کیفیت زندگی کودکان استفاده شود.

جدایی والدین موجب فروپاشی پناهگاه فرزندان است، لذا قانونگذار تلاش دارد با پیش بینی نهادهای قانونی مانند حضانت و ملاقات آثار سوء ناشی از چنین اضمحلالی را به حداقل برساند. در این راستا به استناد مصوبات قانونی کودک و والد غیرحاضن حق دارند طبق تصمیم قضایی با هم ملاقات داشته باشند و ممانعت والد حاضن از ملاقات ایشان جرم انگاری شده است. مساله اصلی مقاله این است که آیا کودک حق ملاقات با والد غیرحاضن خویش را دارد تا بدین ترتیب نیازهای روحی و عاطفی وی برطرف شده و مصالح وی تامین گردد؟ بررسی ها نشان می دهد بنابر ادله ای هم چون لزوم تربیت عاطفی، وجوب صله رحم، قاعده لاضرر علاوه بر آنکه والدغیرحاضن و کودک حق دارند با یکدیگر ملاقات داشته باشند، والد غیرحاضن مکلف است با کودک ملاقات برقرار نماید. نتایج حاکی از آن است که قانونگذار تنها از زاویه حقوق والد غیرحاضن به موضوع ملاقات نگاه کرده و تکلیف او را نادیده گرفته است. لذا با توجه به آثار گاها جبران ناپذیر قطع ارتباط همیشگی یکی از والدین با کودک پیشنهاد می-گردد ضمن درنظر گرفتن غبطه کودک تکلیف والد غیرحاضن نیز به تصویب رسیده و عدم انجام تکلیف مذکور با استناد به قاعده التعزیر بما یراه الحاکم جرم انگاری گشته و هم چنین مکلف به شرکت در کلاس های مهارت برقراری ارتباط با کودکان شود.